Thế giới đang chứng kiến các công trình kỳ vĩ mọc lên từ Châu Á tới châu Phi, với những hình dáng độc đáo và kết cấu thông minh. TCKTVN lần này sẽ giới thiệu với độc giả một số công trình kiến trúc ấn tượng sẽ hoàn thành vào đầu thập niên tới.

Tháp Dorobanti

Tháp Dorobanti được thiết kế làm biểu tượng cho trung tâm Bucharest, Thủ đô Romania. Toà tháp mới là sự kết hợp độc đáo, kết cấu tài tình và chất lượng không gian của sinh hoạt trên cao. Sự giản dị về hình thức của nó - kết cấu giống hình viên kim cương vát cạnh sẽ là điểm nhấn trang nhã, sống mãi với thời gian của trung tâm Bucharest.

Ý tưởng thiết kế của KTS lừng danh thế giới Zaha Hadid là tổng hợp của kiến trúc và kỹ thuật, kết hợp khung mắt lưới có kết cấu uốn cong, đặc sắc và cho thấy thể loại khách sạn tiện nghi và căn hộ nhà ở đang thay đổi.

Tháp nằm ở trung tâm Thủ đô Bucharest, phía Tây Piaza Romania, cách sân bay quốc tế khoảng 6km về phía Nam. Khu vực sử dụng đa năng này rộng 100.000m² tại ngã ba của Calea Dorobanti và St.Mihail Eminescu. Dự án gồm khách sạn 5 sao rộng 34.000 m² (gồm nhà hàng và trung tâm hội nghị) và 35.000 m² các căn hộ sang trọng. Thêm vào đó, dự án đưa ra khu vực bán lẻ rộng 4.600m² và một khu vực công cộng. Khu vực này thực sự khác biệt với những gì đang có ở Bucharest, cho thấy sự hấp dẫn trong đặc trưng đô thị đông đúc của thành phố, đưa ra không gian hội họp mới quan trọng và quảng trường đô thị. Tháp Dorobanti dự kiến hoàn thành năm 2013.

Chiến lược thiết kế kiến trúc

Các thông số về đô thị, hạn chế về địa điểm và kế hoạch xây dựng lại tạo nên hình dáng vuốt thon dần trang nhã của công trình. Hình dáng độc đáo tương ứng với kết cấu đô thị của thành phố đã tạo ra một công trình tương ứng với khu vực phát triển tại một góc của Bucharest. Toà tháp mới hình thành đã tránh được sự bắt chước máy móc qua vẻ ngoài, đang thay đổi một cách năng động. Hình dáng viên kim cương vát cạnh vuốt thon dần từ giữa tới phần đầu và cuối. Trên đỉnh của công trình, các lỗ thủng cho phép có nhiều ánh sáng và quang cảnh nhìn ra các vùng lân cận đó, trong khi rìa xiên ở tầng trệt tạo nên khu vực công cộng và quảng trường lối vào hợp lý ở trước toà tháp.

Điều này yêu cầu 2 biệt thự được xếp hạng gần kề với Calea Dorobanti sẽ ở nguyên tại chỗ. Do các quy định về quy hoạch cũng như yêu cầu chủ khách hàng là góc phía Đông Bắc phải giữ nguyên khu vực chưa phát triển với các công trình hiện có nên dẫn tới khu đất dành cho xây dựng chật hẹp và nhiều góc cạnh.

Kế hoạch xây dựng

Khu vực phát triển đa năng rộng 100.000m2 ở giữ thủ đô Bucharest gồm có bãi đỗ xe ngầm, sòng bạc, cửa hàng bán lẻ, trung tâm hội nghị, nhà hàng, các tiện nghi giải trí và căn hộ nhà ở.

Mặt tiền/kết cấu

Hình dáng kết cấu thép kết hợp bê tông có dạng hình đợt sóng lõm từ tầng trệt tới đỉnh tháp, tạo ra nhận diện đặc sắc, bổ sung thiết kế toà tháp. Việc trám bằng bê tông tạo ra sức mạnh bổ sung thêm cho kết cấu và nó sẽ tạo khả năng chống cháy đối với công trình. Kết cấu mặt tiền quyết định kế hoạch xây dựng và lực kết cấu.

Ở phía dưới, hệ thống đường hình lưới mặt tiền có biên độ dày đặc hơn theo đòi hỏi của kết cấu đối với toà tháp có độ cao này, tạo ra khả năng chịu được tải trọng yêu cầu và tính vững chãi cho kết cấu. Về cấp độ giải trí và kỹ thuật, kết cấu tập trung tạo ra những đốt hoàn toàn rắn. Bên cạnh đó, kết cấu phụ đỡ cho khung thép chính. Nó mang lại cho toà tháp cao 200m một quy mô lớn như hệ thống mạng lưới của kết cấu khung phụ phản chiếu độ cao sàn. Hơn nữa, kết cấu phụ có thể được dùng để đỡ các tấm kính phụ như một thiết bị che chắn.

Cảnh quan

Toà tháp được nhận biết dễ dàng vì cách tiếp cận tích cực của nó với khu vực công cộng. Cảnh quan là một “tấm thảm” bê tông bị bẻ cong với một bề mặt liên tục nối 3 con phố liền kề với toà tháp. Những thay đổi về cảnh quan tạo ra khu vực ngồi, bể nước, vườn có cây và bậc thang

Lối vào và cách tiếp cận

Có 3 phố bao quanh khu đất. Do hình dáng của khu đất, đề xuất của Zaha Hadid là tách biệt lối đi bộ và đi xe. Cùng với 3 phố chính, con đường phía trước nối với phố General Brosteanu và phố Mihai Eminescu. Con đường này sẽ phục vụ cho khu nhà ở và cũng sẽ tạo ra con đường đi bộ nữa giữa phố G Brosteanu và phố M.Eminescu.

Lối đi bộ

Tầng trệt được tách thành 3 khu vực tiền sảnh, phục vụ độc lập cho khách sạn, căn hộ và khu vực cửa hàng bán lẻ. Lối đi bộ chính vào toà tháp sẽ từ phố St. Mihai Eminescu. Toà tháp được đặt sau phố St. M.Eminescu, tạo ra quảng trường thích hợp phía trước khách sạn và Sòng bạc Lobby. Ở phía Đông đối diện với khu nhà ở, đề xuất lối vào căn hộ. Do hình dáng của công trình, lối vào chính này được bảo vệ khỏi giao thông trên phố M. Eminescu. Khu vực cửa hàng có thể vào từ phố M. Eminescu hoặc từ Calea Dorobanti.

Kế hoạch tái thiết quần thể Sandton city

Công ty bất động sản Liberty - thuộc Tập đoàn bất động sản Liberty tuyên bố dành 1,77 tỉ rand của Nam Phi (tương đương 226 triệu đô la Mỹ) cho việc tân trang lại quần thể Sandton City, một trong những công trình bán lẻ tiếng tăm nhất ở châu Phi và Southern Hemisphere. Dự án ban đầu này bao gồm mở rộng 30.000m2, biến quần thể thành khu vực rộng lớn 158.000m2 với hơn 300 cửa hàng, 11 rạp chiếu phim, các nhà hàng, một toà tháp văn phòng và khách sạn. Quần thể Sandton City sở hữu bởi công ty bất động sản Liberty (75%) và Pareto Limited (25%). Quần thể này được mở cửa từ năm 1974, và đã qua 2 lần cải tạo.

Chủ tịch HĐQT công ty bất động sản Liberty Caswell Rampheri cho biết dự án đồ sộ này sẽ mất 3 năm rưỡi triển khai. Nó sẽ biến quần thể Sandton City thành địa điểm mua sắm lớn nhất của Gauteng và hỗ trợ sự phát triển quan trọng và tăng trưởng đã thấy ở khu vực này, đặc biệt cho các khu ở mới và xây dựng nhà ga Sandton

Mở rộng khu vực bán lẻ sẽ cung cấp phòng ốc cho những khách hàng bán lẻ chủ chốt hiện tại như Woolworths, Truworths, Edcon và Tập đoàn Foschini mà đã có yêu cầu bổ sung không gian cũng như một số yêu cầu từ các nhà bán lẻ địa phương và quốc tế.

Dự án sẽ nâng cao giá trị cổ đông và người lao động bằng cách đảm bảo Sandton City duy trì những thứ thích hợp và có thể tiếp tục vị trí của nó như điểm đến mua bán lý tưởng cho khách hàng trong nước và quốc tế.

Rampheri nói việc cải tạo và nâng cấp sẽ đi liền với tầm nhìn lớn hơn của Thủ đô Johannesburg đối với Sandton. Đó là tạo ra một khu đi bộ thân thiện, khu nhà ở dành cho các đối tượng có thu nhập khác nhau và khuyến khích khuynh hướng “làm việc, sinh sống, mua bán và vui chơi” ở đó.

Việc tân trang bên trong bao gồm đưa vào nhiều ánh sáng tự nhiên hơn nữa, cùng với những nét vẽ “xanh” và làm sáng khu vực đỗ xe (hầu như 1.000 gian đỗ xe bổ sung sẽ được xây dựng). Tiền sảnh khách sạn Sun Sandton của Southern Sun sẽ được thiết kế lại bao gồm khu vực phòng ăn nhiều hơn và nhà hàng trên đỉnh công trình có quang cảnh bao quát toàn thành phố. Khắp quần thể sẽ nâng cấp về an ninh qua việc lắp đặt các thiết bị giám sát.

Dự án cũng bao gồm các chi tiết kết cấu nhằm cải thiện dòng khách và chuyển động bằng kết nối toàn bộ cửa hàng, có nghĩa là hoàn thiện đường vòng giữa Woolworths tại một đầu và Edgars ở đầu kia. Liên kết giữa tầng cao hơn và thấp hơn sẽ được tổ chức tốt hơn. Lối vào và dòng xe sẽ được cải thiện và quần thể sẽ hội nhập hơn qua lối vào dễ hơn với Trung tâm hội nghị Sandton, Quảng trường Nelson Mandela và vùng Sandton rộng lớn hơn.

Việc cải tạo mở rộng bao gồm thay thế ngói, trần, vách ngăn, cột và ánh sáng. Các thiết bị chính đã lỗi thời như cầu thang, thang cuốn, điều hoà không khí, thiết bị đỗ xe và hệ thống quản lý công trình cũng sẽ được thay thế và một phần cơ bản của dự án là cải tiến nguồn điện dự phòng để đối phó với sự thiếu điện tương lai.

Các dịch vụ khách hàng gia tăng khác bao gồm tiện nghi cho trẻ em, bàn dịch vụ thông tin khách hàng và quà tặng bằng phiếu, chỗ đỗ xe của mẹ và bé, các tiện nghi và khu vực dừng chân. Quần thể được tân trang không chỉ thu hút thêm nhiều người đi mua hàng mà còn giữ chân họ ở lại lâu hơn.

Ông Rampheri nói rằng Công ty quốc tế RTKL có trụ sở tại London là công ty giành thắng lợi của cuộc thi bao gồm các kiến trúc sư, nhà quy hoạch, kỹ sư và tư vấn thiết kế đã được chọn thiết kế quần thể dựa trên tiếp cận rõ nét và hiểu biết tổng hợp của họ về cửa hàng bán lẻ. RTKL là công ty thiết kế Trung tâm triển lãm và thể thao quốc tế Bắc Kinh phục vụ cho thế vận hội Olympic 2008. Họ cũng thiết kế trung tâm mua bán Gateway ở Umhlanga, Durban và khu Tháp đôi mới ở New York.

Việc cải tạo bắt đầu vào cuối năm 2008 và dự kiến hoàn thành đầu năm 2012.

Ông Rampheri cho biết việc tân trang này là bước đầu tiên trong tầm nhìn lớn hơn của quần thể Sandton City và thành phố Sandton, bao gồm cả việc xây dựng tháp văn phòng mới, khách sạn và tăng số lượng nhà ở. Mở rộng hơn nữa quần thể Sandton City sẽ gia cố về mặt kết cấu đối với quần thể hiện tại, tân trang mặt tiền của quần thể cũng như tháp văn phòng đang có, định hình lại các con phố, khách sạn. “Chúng tôi có tầm nhìn rộng lớn và khao khát mạnh mẽ cho điểm nhấn vĩnh cửu này.”

Herzog & de Meuron thiết kế trụ sở mới của BBVA tại Madrid - Tây Ban Nha

Toà tháp hình bánh xe nổi lên phía trên “tấm thảm” các nhà thấp tầng và vườn trong thiết kế của Herzog & de Meuron cho trụ sở mới của ngân hàng BBVA, ngân hàng lớn thứ 2 Tây Ban Nha. Với hơn 800.000 fút vuông không gian văn phòng cho 6.500 nhân viên, việc xây dựng toà nhà bắt đầu năm nay trên khu đất rộng 22 mẫu ở ngoại ô phía Bắc thành phố. Dự án này dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2013.

Vị trí mà BBVA dành để xây dựng trụ sở mới nằm ở ngoại vi của Madrid. Bao quanh khu đất là các con phố với những toà văn phòng mới xây, các công trình thương mại, và khu vực nhà ở. Nó là một khu đất giống như sa mạc. Các KTS đã đề xuất tạo ra khu vườn nhân tạo, một ốc đảo mở ra từ bên trong - một địa điểm tạo nên cân bằng giữa môi trường tự nhiên và các công trình và có chức năng giống như một thành phố nhỏ.

Kết cấu đường kẻ gồm các toà nhà 3 tầng, các ngõ phố và các khu vườn được bố trí khắp toàn bộ khu đất như một tấm thảm cho phép đo vẽ địa hình. Tương tự như với khu vườn Ảrập, vi khí hậu lạnh, ẩm ướt, tươi mát được tạo ra ở đây. Mỗi chỗ làm việc đều có một “quang cảnh xanh”. Bố cục với đường nhánh ngang thích hợp hơn cả với giới làm việc hiện nay hơn là các văn phòng có sơ đồ mở.

Tổ hợp này cũng khuyến khích giao tiếp. Mọi người đi bộ thay vì thang máy và họ có nhiều cơ hội hơn để gặp gỡ và nói chuyện với nhau. Mức độ trong suốt lớn tạo nên cảm nhận của cộng đồng, trong khi các đơn nguyên tương đối nhỏ cho phép người lao động nhận diện nhóm làm việc riêng của họ. 4 công trình hiện có tập hợp lại trong một tổ hợp thấp tầng. Các sân trong nối kết cấu của chúng với các công trình mới.

Để biến trụ sở của BBVA in dấu lên bầu trời Thủ đô, tấm thảm bị cắt ra thành một vòng tròn thích hợp và nghiêng hướng lên trên: kết quả là một quảng trường và một toà tháp hình đĩa thanh mảnh.

Quảng trường và toà tháp gắn kết với tổ hợp và tạo ra một xu hướng. Lối vào chính và các tiệnnghi công cộng khác nhau tạo nên một vòng tròn nối liền với nhau xung quanh quảng trường. Toà tháp chủ yếu gồm văn phòng có quang cảnh nhìn khắp thành phố và Sierra của Madrid góp phần tạo nên sự đa dạng của không gian làm việc.

Quảng trường được trồng cây tạo bóng mát, hồ nước lớn làm ẩm ướt bầu không khí và phục vụ làm hồ chứa. Giữa các công trình, vườn và ngõ lặp lại nguyên tắc đường thẳng. Các loại cây và rau khác nhau có mật độ khác nhau phân biệt thành khu vực, do đó chúng giữ đặc tính riêng trong bối cảnh chung của cả Tấm thảm.

Các tài nguyên tự nhiên

Thiết kế này thích nghi với điều kiện khí hậu, sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng bằng cách tạo nguồn ánh sáng ban ngày tự nhiên phong phú, trong khi vườn và lối đi được phủ bóng hoàn toàn vào những tháng hè. Kết cấu có tấm sàn nhô ra và tấm chắn nắng giữ ánh nắng mặt trời không chiếu trực tiếp vào không gian làm việc. Điều này làm giảm thiểu nhu cầu về chiếu sáng nhân tạo và điều hoà không khí, thường chiếm tỉ lệ lớn trong tiêu thụ năng lượng tại các toà nhà văn phòng.

Thông gió chỉ cần để đảm bảo lưu thông không khí trong lành trong không gian văn phòng – các cửa sổ có thể mở ra để tạo thông thoáng. Các chi tiết có thể kéo thụt lại ở trên mái giúp kiểm soát nhiệt độ của vườn.

Nước dùng để điều hoà nhiệt độ của các tấm sàn được làm lạnh hoặc ấm. Pin quang điện trên mái cũng như việc xử lý nước mưa và nước bẩn đã hoàn thiện khái niệm bền vững toàn diện.

Quỳnh Lan (Lược dịch)

Nguồn ảnh và bài: Internet
Theo tạp chí Kiến trúc Việt Nam số 02/09